Սուրբ Զատկի սեղանի ուտեստների խորհրդանշումը

Սուրբ Զատիկ կամ Հիսուս Քրիստոսի հրաշափառ Հարության տոնն այս տարի նշվում է ապրիլի 16-ին:

Ավագ Շաբաթ երեկոյան ավարտվում է Մեծ Պահքը: Ավանդույթի համաձայն` այդ երեկոն տարբերվում է մյուս երեկոներից, քանի որ ընտանիքի անդամները հավաքվում են մի սեղանի շուրջ և նշում Զատկի տոնը: Տան տիկինները պատրաստում են բրնձով և չամիչով փլավ, ձուկ, ներկած ձու, տապակած կանաչեղեն: Եվ իհարկե սեղանինց անպակաս է լինում հայկական գինին: Զատկի սեղանի ուտեսներից յուրաքանչյուրն ունի իր նշանակությունը:

Ձու

Զատկի ձվերն ըստ ավանդույթի կարմիր են ներկում: Կարմիր գույնը խորհրդանշում է Քրիստոսի արյունը: Կարմիր ներկված ձուն ցույց է տալիս, որ ողջ աշխարհը փրկվել է Քրիստոսի արյամբ: Սուրբ Գրիգոր Տաթևացին նշում է, որ  ձվի դեղնուցը խորհրդանշում է երկիրը, սպիտակուցը` ջրերը, թաղանթը` օդը, իսկ կեղևը` երկինքը:

Ձուկ

Հունարեն ձուկ` ԻԽՏՈՒՍ  (IXΘΥΣ): Բառի սկզբնատառերը բացվում են այսպես.

I-Іησουç–Հիսուս

χ-χριστοç–Քրիստոս

θ-θεου–Աստծո

Υ-υιοç–Որդի

Σ- Σωτηρ – Փրկիչ

Ձկան անվան տակ գաղտնի հասկանում էին Հիսուս: Առաջ, երբ քրիստոնյաներին հալածում էին, նրանք իրար հանդիպելիս ձուկ էին նկարում, որ ցույց տան՝ քրիստոնյա են, չեն մատնի մեկը մյուսին։

Բրձով և չամիչով փլավ

Բրինձը խորհրդանշում է աշխարհիկ մարդկանց, իսկ չամիչը՝ առաքյալներին:: Չամիչը ճշմարիտ կյանքով ապրող քրիստոնյաներն են, ովքեր համ ու հոտ են տալիս իրենց շրջապատին, այդ պարագայում բրնձին՝ քաղցրացնելով վերջինիս համը:

Գինի

Միակ ալկոհոլային խմիչքը, որը դրվում է Զատկի սեղանին` կարմիր գինին է, որը Հիսուս Քրիստոսի արյան խորհրդանիշն է: Վերջին ընթրիքի ժամանակ Քրիստոսն ասաց. «Սա է իմ ճշմարիտ արյունը, որը թափվում է բոլորի մեղքերի համար»՝ որպես խորհրդանիշ վերցնելով գինին: